📌 BẰNG ĐẠI HỌC CÓ CÒN LÀ “TẤM VÉ BẮT BUỘC” ĐỂ TÌM VIỆC?

Một thay đổi khá thú vị đang diễn ra trên thị trường lao động: nhiều nhà tuyển dụng bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới câu hỏi “Bạn làm được gì?” thay vì chỉ hỏi “Bạn tốt nghiệp trường nào?”

OECD gọi xu hướng này là “skills-first” – tuyển dụng dựa trên kỹ năng. Theo đó, doanh nghiệp đánh giá ứng viên dựa nhiều hơn vào năng lực có thể chứng minh, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào bằng cấp hoặc chức danh công việc trước đây.

Điều này không có nghĩa bằng đại học sắp “hết giá trị”.

Với những nghề như bác sĩ, kỹ sư chuyên môn cao, luật, giáo dục hay nhiều vị trí yêu cầu giấy phép hành nghề, bằng cấp vẫn cực kỳ quan trọng.

Nhưng ở nhiều công việc khác, thị trường đang dần mở rộng cửa cho những người có tay nghề, chứng chỉ, kinh nghiệm thực tế hoặc khả năng chứng minh năng lực.

Một con số khá đáng chú ý: dữ liệu chính thức tại Anh cho thấy trong các nghề được xếp vào nhóm có nhu cầu nhân lực nghiêm trọng năm 2025, khoảng 74,8% người lao động có trình độ đào tạo dưới bậc đại học.

Trong khi đó, World Economic Forum dự báo gần 40% kỹ năng cần thiết trong công việc sẽ thay đổi tới năm 2030. Khoảng cách kỹ năng hiện cũng là một trong những rào cản lớn nhất mà doanh nghiệp gặp phải.

👉 Có thể hiểu đơn giản:

Bằng cấp vẫn quan trọng, nhưng bằng cấp đang ngày càng phải đi cùng kỹ năng thực tế.

Một người biết vận hành CNC, hàn tốt, sửa chữa điện, chăm sóc người cao tuổi, lập trình, sử dụng ngoại ngữ tốt hoặc có kinh nghiệm nghề rõ ràng hoàn toàn có thể sở hữu lợi thế rất lớn trên thị trường lao động.

Với người đang chuẩn bị nghề nghiệp, có lẽ câu hỏi đáng đặt ra không chỉ là:

❌ “Mình cần thêm bằng gì?”

Mà còn là:

✅ “Nếu ngày mai đi phỏng vấn, mình có thể chứng minh mình làm tốt việc gì?”

Trong một thị trường đang thay đổi nhanh, đôi khi một kỹ năng thật sự dùng được sẽ đáng giá hơn một dòng đẹp trên CV nhưng không đi kèm năng lực thực tế.

Theo dõi để cập nhật thêm những góc nhìn thú vị về việc làm và thị trường lao động.

Nguồn tham khảo: OECD – A Skills-First Labour Market và Empowering the Workforce in the Context of a Skills-First Approach; World Economic Forum – Future of Jobs Report 2025; UK Department for Education – Occupations in Demand 2025.